kỉ luật

Các học sinh ngồi ngay ngắn trong lớp thể hiện tinh thần kỉ luật.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Những quy tắc, quy định chung buộc mọi người phải tuân theo trong một tổ chức, tập thể hoặc xã hội: "kỉ luật" chỉ hệ thống các nguyên tắc được thiết lập để duy trì trật tự và khuôn phép.
   • Hình phạt hoặc biện pháp xử phạt khi vi phạm các quy tắc đó: "kỉ luật" cũng được dùng để chỉ hình thức kỷ luật, như cảnh cáo hay khiển trách.

2. Tính từ:

   • Có tính chất tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc: Dùng để mô tả hành vi hoặc thái độ chấp hành kỷ luật.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Nhà trường có kỉ luật rất nghiêm khắc. (Nhà trường có những quy tắc chặt chẽ buộc học sinh phải tuân theo.)
  • Anh ta bị kỉ luật vì đi làm muộn. (Anh ta bị xử phạt vì vi phạm quy định giờ giấc.)

• Tính từ:

  • Đội quân này rất kỉ luật. (Đội quân này có tính kỷ luật cao, tuân thủ mệnh lệnh.)
  • Học sinh cần có tinh thần kỉ luật. (Học sinh cần có thái độ chấp hành nội quy.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "kỉ luật lao động": quy định về giờ giấc và thái độ làm việc trong công ty.

  • Công ty có bản nội quy về kỉ luật lao động. (Công ty có quy định rõ ràng về việc chấp hành giờ làm.)

• "kỉ luật quân đội": quy tắc nghiêm ngặt trong quân đội.

  • Kỉ luật quân đội là yếu tố sống còn. (Quy tắc trong quân đội rất quan trọng để duy trì sức mạnh.)

Biến thể và từ gần giống

• Kỷ luật (danh từ): biến thể chính tả phổ biến của "kỉ luật", cùng nghĩa.

  • Kỷ luật học đường là nền tảng của giáo dục. (Quy tắc trong trường học tạo nên môi trường học tập.)

• Vô kỉ luật (tính từ): không tuân thủ quy tắc, thiếu kỷ luật — trái nghĩa của kỉ luật.

  • Hành vi vô kỉ luật sẽ bị phê bình. (Hành vi không chấp hành quy tắc sẽ bị khiển trách.)

Từ đồng nghĩa

• Quy tắc: những điều quy định phải tuân theo.
• Nội quy: quy định riêng của một tổ chức.
• Phép tắc: quy tắc ứng xử trong xã hội.

Thành ngữ liên quan

• Kỉ luật sắt: kỉ luật cực kỳ nghiêm ngặt, không khoan nhượng.

  • Quân đội nước này nổi tiếng với kỉ luật sắt. (Quân đội có quy tắc rất cứng rắn, không cho phép vi phạm.)

• Kỉ luật tự giác: tự mình tuân thủ quy tắc mà không cần nhắc nhở.

  • Sinh viên cần rèn luyện kỉ luật tự giác. (Sinh viên cần tự chấp hành nội quy mà không cần giám sát.)